วงการศิลปะเตรียมรับมือเฟสใหม่: ปัญหาต้องเตรียมแก้ไข และโอกาสให้รีบคว้า





สถานการณ์โรคระบาดดีขึ้นในหลาย ๆ ประเทศ ทำให้หลายอาชีพเริ่มมีความหวังและกลับมาลืมตาอ้าปากกันได้อีกครั้ง ช่วงที่ผ่านมาวงการศิลปะโดยเฉพาะ live art ต่าง ๆ ก็ปรับตัวอย่างหนักเพื่อรับมือกับมาตรการห้ามเดินทาง ลดจำนวนคน รักษาระยะห่างทางสังคม และหันไปใช้แพลตฟอร์มออนไลน์กันมากขึ้น ทั้งการจัดแสดงงานหรือขายงานทางช่องทางออนไลน์ ทั้งตัวศิลปินและแกลเลอรี่เองก็พยายามทุกวิถีทางเพื่อนำเสนองานศิลปะดี ๆ ออกมาให้คนที่ชื่นชอบได้เห็นและเลี้ยงปากเลี้ยงท้องกันต่อไป แต่หลังจากนี้จะเป็นอย่างไรต่อไปล่ะ ถ้าสถานการณ์ดีขึ้นแล้ว วิธีการที่ทำอยู่ตอนนี้จะยังเวิร์กอยู่ไหม หรือเราจะกลับไปใช้วิธีการแบบก่อนโควิดเหมือนเดิมได้ทันทีเลย? มาลองสำรวจดูกันว่า วงการศิลปะยังต้องหาหนทางใหม่ ๆ กับปัญหาไหนบ้าง แล้วมีอะไรที่เป็นโอกาสดี ๆ ในช่วงเวลาหลังจากนี้


ยุคแห่งการสร้างความเชื่อมั่นด้านสุขภาพเพื่อความสบายใจของผู้ชม


คณะกรรมการที่ปรึกษาเพื่อศิลปะ (ABA: Advisory Board for the Arts) ให้ข้อสังเกตที่น่าสนใจไว้ว่า หนึ่งใน “ความท้าทาย” ที่องค์กรศิลปะต้องเผชิญในปีที่ผ่านมาและหลังจากสถานการณ์โรคระบาดคลี่คลายลง คือสร้าง “ความเชื่อมั่นและความสบายใจ” ให้กับผู้เข้าชมงาน ณ สถานที่จัดงาน เชื่อว่าหลังจากนี้คนจะเริ่มกลับไปดู live art มากขึ้น แต่ก็มีหลายคนที่น่าจะกังวลว่า บริเวณงานปลอดภัยแค่ไหน คนเยอะไปไหม แออัดหรือเปล่า เสี่ยงต่อการแพร่ของโรคหรือไม่ คนในพื้นที่ทั้งเจ้าหน้าที่และผู้เข้าร่วมงานได้รับวัคซีนครบแล้วหรือยัง — เหล่านี้เป็นข้อกังวลที่จะเกิดขึ้นในใจของผู้เข้าร่วมงานอย่างแน่นอน และอาจจะเป็นไปอีกพักใหญ่กว่าจะเข้าที่เข้าทางแล้วกลับมาใช้ชีวิตได้เหมือนเดิม

องค์กรศิลปะอาจสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้เข้าร่วมได้ด้วยมาตรการรักษาความสะอาดตามที่รัฐบาลของแต่ละพื้นที่ประกาศ รวมถึงลดจำนวนของเจ้าหน้าที่ในบริเวณงานเพื่อไม่ให้แออัดเกินไป ทั้งหมดก็เพื่อให้ผู้เข้าชมรู้สึก “ปลอดภัย” และชมงานศิลปะได้อย่างสบายใจและมีความสุข



โอกาสแห่งการสร้างเครือข่ายกับชุมชน ขยายฐานผู้ชมใหม่ ๆ และสร้างพื้นที่แห่งความหลากหลาย


ช่วงที่ผ่านมาอาจจะมีองค์กรศิลปะหลายที่เข้าไปร่วมทำงานกับชุมชน เช่น ช่วยเหลือจัดสรรพื้นที่ฉีดวัคซีนหรือหาอุปกรณ์ให้ด่านหน้า การทำงานในนามองค์กรศิลปะและเข้าไปพูดคุยกับชุมชนช่วยกระชับความสัมพันธ์ระหว่างองค์กรกับคนในพื้นที่ ซึ่งอาจนำไปสู่การสร้างสรรค์งานศิลปะร่วมกับชุมชน รวมถึงได้ขยายฐานผู้ชมงานศิลปะจากแค่ขาประจำดูงานศิลป์เป็นคนในพื้นที่ที่เริ่มสนใจการทำงานขององค์กรมากขึ้น

ABA แนะนำว่า คนรุ่นใหม่จะกลายเป็นเป้าหมายสำคัญที่องค์กรศิลปะต้องให้ความสนใจและพยายามจูงใจให้กลายมาเป็น “ผู้สนับสนุน” ขององค์กรศิลปะให้ได้ ทั้งในแง่ว่าคนรุ่นใหม่สนใจศิลปะมากขึ้น เข้าถึงสื่อออนไลน์มากขึ้น และ “บอกต่อ” กันทางสื่อออนไลน์ได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจทำให้อีเวนต์ศิลปะต่าง ๆ เป็นที่พูดถึงได้ในชั่วข้ามคืนนับว่า เป็นอีกหนึ่งโจทย์ที่คนทำงานศิลปะต้องคิดว่า แล้วจะทำอย่างไรให้คนรุ่นใหม่สนใจอีเวนต์ศิลปะของตนเองมากขึ้น

นอกจากนี้ เมื่อปีที่ผ่านมา องค์กรศิลปะหลายแห่งก็ตั้งมั่นว่าจะทำให้พื้นที่ของตนเองเป็นพื้นที่ที่เปิดรับความหลากหลาย เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม (DEI&A: Diversity, Equity, Inclusion, & Accessibility) ช่วงเวลานี้คือช่วงเวลาที่จะได้ติดตามผลการดำเนินงานของตน และเมื่อทุกอย่างกลับมาเข้าที่เข้าทางมากขึ้น เราก็จะได้เห็นพื้นที่แห่งประชาธิปไตยอีกมากมายในองค์กรศิลปะ



เมื่ออีเวนต์ศิลปะออนไลน์ปรับไปเป็นไฮบริด


หลังจากนี้อีเวนต์ออนไลน์ 100% อาจจะลดลงกว่าครึ่ง เพราะคนยังโหยหาการไปดูงาน ร่วมอีเวนต์ ณ สถานที่จัดงาน แต่ไม่ได้แปลว่ามันจะหายไปเลย แต่นิทรรศการต่าง ๆ อาจจะต้องผันตัวเองจากงาน on-site 100% เป็นไฮบริดอีเวนต์ ที่เปิดโอกาสให้คนที่มาไม่ได้ก็ได้เข้าร่วมงานและได้ประสบการณ์น่าสนใจต่าง ๆ ด้วย การปรับตัวในช่วงที่ผ่านมาอาจทำให้คนจัดงานศิลปะหลายคนเห็นแล้วว่า จะเข้าถึงผู้ชมออนไลน์ให้มากขึ้นได้อย่างไร และอีเวนต์ออนไลน์เปิดโอกาสให้คนอีกมากแค่ไหน องค์กรศิลปะอาจต้องกลับไปทบทวนว่า จะทำอย่างไรให้คนยอมเสียเงินชมงานศิลปะออนไลน์มากขึ้น หรือดึงคนกลุ่มนี้มาเป็นผู้สนับสนุน (patron) ขององค์กรได้อย่างไรบ้าง


มีปัญหาที่ต้องวางแผนกันต่อไปในอนาคตสำหรับคนทำงานศิลปะ แต่ขณะเดียวกันก็มีคนในวงการที่อยากเอาศิลปะไปช่วยแก้ไขปัญหาสังคมอย่างจริงจัง มาย้อนดูบทสนทนาระหว่างนักธุรกิจและเหล่าศิลปิน & นักออกแบบ ที่สนใจอยากนำศิลปะมาสร้างสรรค์เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาให้สังคม และสร้างโมเดลธุรกิจน่าสนใจ เปิดโอกาสใหม่ให้กับวงการเศรษฐกิจสร้างสรรค์ได้ไทยได้ที่ CAPT Fest 2021: https://www.facebook.com/CAPTUpdate/videos/586417342610023



แหล่งอ้างอิง


#ArtsTherapy #ศิลปะบำบัด #สุขภาพจิต #BusinessModel #StartUp

#CAPT #CAPTFest #CAPTFest2021 #CAPTWorkshop #CAPTForum

#ArtrepreneurToolsKit #TheArteries



8 views0 comments