แนวคิดการสร้างเทศกาลด้วยการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น



พูดถึงแนวคิด หรือหลักคิดการสร้างงานเทศกาลต้องเริ่มจากเป้าประสงค์ที่แต่ละ Festival Creators จะมองและหยิบโยงเพื่อนำมาเล่าเรื่องหรือสร้าง story telling กับตัวงานเทศกาลที่หลากหลายแนวคิดบนโลกใบนี้ ที่สามารถประกอบร่างมาเป็นงานเทศกาลซึ่งมีตั้งแต่การนำรากเก่ามาเล่าใหม่บ้าง สร้างเรื่องใหม่ขึ้นมาบ้าง หรือดึงสิ่งที่อยู่ในท้องถิ่นมานำเสนอบ้าง เราเรียกว่ากระบวนการสร้างสรรค์ที่บรรดา Festival Creators ล้วนมีแนวคิดที่แตกต่างกันไป แต่มีเป้าหมายใกล้เคียงกันในเรื่องของ Festival Economy และหรือการยึดโยงสู่การสร้าง New Eco System


หนึ่งในแนวคิดที่ถือเป็นเรื่องที่ต้องทำวิจัยระดับลึก และใช้การค้นคว้าข้อมูลมาประกอบกัน เพื่อให้แน่ชัดว่าชุมชนนี้เมืองนี้ มรดกนี้มีอยู่จริง นั่นก็คือ ภูมิปัญญาหรือมรดกภูมิปัญญา ที่นักวิจัยทั่วโลกให้ความสนใจกับเรื่องการต่อยอดจากมรดกภูมิปัญญาจากเหล่าบรรดา Festival Creators ทั้งหลายทั่วโลก ที่มักจะหยิบแนวคิดการสร้างงานเทศกาลด้วยมรดกภูมิปัญญามาสร้างสรรค์ ต่อยอด พัฒนา และยกระดับ เพื่อเชื่อมไปยังการสร้างระบบเศรษฐกิจใหม่ด้วยมรดกทางภูมิปัญญา กับแนวคิดการยึดโยง เชื่อมโยง เชื่อมต่อ และการสร้างข่าย เพื่อที่จะใช้ประกอบภาพรวมของงานเทศกาลหนึ่งงานที่จะเกิดขึ้น


Photo source from twitter.com/ThailandCVB


ทำไมแนวคิดดังกล่าวจึงมีความสำคัญเรื่องการสร้างงานเทศกาลด้วยภูมิปัญญา ก็เพราะภูมิปัญญาที่ถือว่าเป็น key content นั้น มีรากเหง้าที่เกี่ยวข้องกับต้นกำเนิดของชุมชนนั้น ๆ กับถิ่นที่อยู่อาศัย กับวิถีชีวิต กับศิลปะวัฒนธรรมดั้งเดิมนั่นเอง ซึ่งงานเทศกาลที่สร้างด้วยแนวคิดนี้มันมักจะสามารถขุดค้นต้นตอจากแหล่งภูมิปัญญาที่ว่านั้นได้ชัดเจนกว่าแนวคิดอื่น ๆ ที่สร้างขึ้นเอง คิดเอง ซึ่งน่าจะเป็นเครื่องยืนยัน “ความยั่งยืน” ได้อย่างดี



Photo source from thailandfestival.org

Photo source from traave.com

ยกตัวอย่างงานเทศกาลศิลปะเกลือ Art of Salt Festival ของชุมชนบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ที่ได้จัดขึ้นต่อเนื่องมาหลายปี ได้หยิบเอาตัวตนของอำเภอบ้านแหลม ที่มีพื้นที่นาเกลือกว้างใหญ่ไพศาลที่ถือเป็นขุมทรัพย์จากธรรมชาติ ที่ธรรมชาติได้สร้างมาให้ เพื่อให้เรามาประกอบกับการมีแนวคิดการสร้างมูลค่าเพิ่มในรูปแบบใหม่ ๆ ซึ่งเราก็จะเห็นได้ชัดว่ามรดกภูมิปัญญาเดิม ของอำเภอบ้านแหลมคือเรื่อง “เกลือ” มาสู่ “การปั้นศิลปะประติมากรรมเกลือ” “วิถีชุมชนและชาวบ้านกับเกลือสมุทร” มีโอกาสในการสร้างรายได้เชิงเศรษฐกิจอีกหนึ่งรูปแบบ ซึ่งการรวมตัวในการจัดงานเทศกาลตามแนวคิดนี้ จะแสดงให้เห็นถึงมรดกภูมิปัญญาที่แท้จริง ที่จะทำให้โอกาสของการตั้งเป้าประสงค์เพื่อสร้างงานเทศกาลเชิงเศรษฐกิจแบบยั่งยืนจึงมีหนทางที่เปิดกว้างมากขึ้น เนื่องจาก “มรดกภูมิปัญญา” การเล่าเรื่อง “เกลือ” ในวิธีเดียวกัน รวมถึงกลุ่มเป้าหมายที่ชื่นชอบเรื่องนี้ซึ่งก็มีเครือข่ายที่สร้างงานเทศกาลที่มีลักษณะคล้ายกัน แต่แตกต่างกันที่ สถานที่ ภาษา ชุมชน รากเหง้า และอื่น ๆ แต่ก็มีสิ่งที่เหมือนกันคือ “มรดกทางภูมิปัญญา” ที่มีต้นกำเนิดมาจากธรรมชาติและบรรพบุรุษผู้สร้างวิถีชีวิตที่ต่างวาระ ต่างเวลากันมาให้เรา เพราะฉะนั้นแนวคิดเรื่องการสร้างงานเทศกาลด้วยการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น จึงเป็นแนวทางที่มีความได้เปรียบในการนำมาเชื่อมโยงกับภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้น ๆ สู่การยกระดับไปยังกลุ่มเป้าหมายนักเดินทางทั้งไทยและเทศที่ชื่นชอบเทศกาลที่มีแนวคิดแบบนี้


Photo source from meetthinks.com

1 view0 comments