แนะนำเมืองเทศกาลระดับโลกด้วยภูมิปัญญา ตอนที่ 1 La Tomatina Throwing Festival


Photo source from onestep4ward.com

เทศกาลหรรษาปามะเขือเทศบันลือโลก


เมืองบุญญ็อล (Bunol) ในแคว้นบาเลนเซีย (Valencia) ประเทศสเปน คือตัวอย่างของเมืองเล็ก ๆ ที่มีชื่อเสียงขึ้นมา จากการจัดเทศกาลที่โด่งดังระดับโลกอย่างเทศกาล La Tomatina เทศกาลปามะเขือเทศสุดแดงเดือด เหมือนอยู่ในสงครามที่มีอาวุธเป็นมะเขือเทศจำนวนมหาศาล เทศกาลนี้ทำให้เมืองที่มีประชากรเพียง 9,000 คน กลายเป็นจุดหมายของนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกกว่า 40,000 คน เดินทางมาร่วมสัมผัสประสบการณ์การปาและโดนปามะเขือเทศจนเลอะเทอะเปรอะเปื้อนไปตาม ๆ กันในเวลาไม่กี่ชั่วโมง


La Tomatina เดิมเป็นเทศกาลที่จัดขึ้นเพื่อสรรเสริญเกียรติของนักบุญองค์อุปถัมภ์ Luis Bertral และพระแม่มารี ทุกวันพุธสุดท้ายเดือนสิงหาคมของทุก ๆ ปี จนกลายมาเป็นจุดเริ่มต้นของเทศกาลมะเขือเทศที่น่าเหลือเชื่อ เมื่อปี 1945 ณ จัตุรัส Plaza del Pueblo กลางเมืองบุญญ็อล ในวันที่มีการแห่ขบวนพาเหรด กีอานเตส อี กาเบซูโดส (Giantes Y Cabesudos) หรือยักษ์กับหัวโต ที่มีคนแต่งตัวสวมหัวยักษ์ทำจากกระดาษ เกิดมีกลุ่มวัยรุ่นอยากร่วมขบวนกับพี่ ๆ หัวโต แต่กลับไปป่วนจนทะเลาะวิวาท ขว้างปาสิ่งของใส่กัน ด้วยเหตุเกิดในตลาดสด มะเขือเทศเลยกลายเป็นหนึ่งในอาวุธที่หยิบจับขึ้นมาปากัน ผลลัพธ์คือสภาพอันเละเทะด้วยเศษมะเขือเทศแดงเถือกไปทั่วท้องถนน จนตำรวจเข้ามาห้ามเหตุ


เรื่องยังไม่จบ กลุ่มวัยรุ่นกลับมาป่วนในวันเดียวกันของปีถัดมา พร้อมยกมะเขือเทศจากบ้านของตัวเองมากันเป็นลัง ๆ ประกาศสงครามแดงเดือดกันอีกรอบ และมากันใหม่ต่อกันอีกหลายปี แม้จะถูกแบนห้ามจัดไปในช่วงต้นทศวรรษ 1950 ด้วยเหตุผลว่างานไม่เกี่ยวข้องกับศาสนา ชาวเมืองก็ประชดด้วยการจัดงานศพให้มะเขือเทศ มีขบวนแห่โลงศพใส่มะเขือเทศจนเต็มแทนการแห่ขบวนพาเหรด สุดท้ายก็ต้องกลับมาจัดกันอีกเหมือนเดิม

La Tomatina เปลี่ยนจากงานประเพณีที่รู้จักกันแค่ในเมืองบุญญ็อล มาดังเป็นพลุแตกกลายเป็นเทศกาลระดับนานาชาติ เมื่อมีภาพยนตร์สารคดีของงานนี้เผยแพร่ออกอากาศภายในประเทศสเปนในปี 1983 จากนั้นความนิยมที่มีแค่ระดับท้องถิ่นก็ขยายไปทั่วประเทศและไปไกลทั่วโลก


Photo source from nytimes.com

ทุกปีในวันเทศกาล จะเริ่มต้นโหมโรงด้วยการมีผู้กล้าคนหนึ่งปีนปาโล ฆาบอน (Palo Jabon) คือเสาทาสบู่ทั้งเสา ขึ้นไปปลดเอาแฮมที่ผูกไว้บนยอดเสาลงมา ขณะที่ชาวเมืองและนักท่องเที่ยวที่เข้าร่วมเทศกาลยืนร้องเพลง เต้นรำ เป็นการเตรียมพร้อมก่อนจะถึง 11 โมงเช้า ซึ่งเป็นเวลาเริ่มต้นการต่อสู้กันด้วยการปามะเขือเทศ โดยมีรถบรรทุก 5-6คัน ขนมะเขือเทศที่ผ่านการทำให้ช้ำนุ่มลงเพื่อไม่ให้ปาแล้วเจ็บตัวเกินไป เป็นจำนวนหลายตันเต็มกระบะขับเข้ามายังบริเวณงานใกล้ ๆ กับปาโล ฆาบอน คนที่อยู่บนรถบรรทุกก็โยนมะเขือเทศให้บรรดาผู้ร่วมงานเรือนหมื่น โยนบ้าง ปาบ้าง แล้วก็เปิดท้ายเทลงไปบนพื้นให้คนที่อยู่ข้างล่าง จากนั้นทุกคนก็เริ่มปามะเขือเทศใส่กันอย่างสนุกสนาน เปลี่ยนพื้นที่ตรงนั้นให้กลายเป็น “สมรภูมิมะเขือเทศ” ไปในทันที


Photo source from theguardian.com

มะเขือเทศจำนวนมหาศาลที่ขนเข้ามาในงาน เป็นมะเขือเทศที่เทศบาลเมืองบูญ็อลรับซื้อมาจากแคว้นเอชเตรมาดูลา (Extremadula) ซึ่งเป็นมะเขือเทศที่ขายไม่ค่อยได้ราคา คุณภาพไม่เหมาะกับการบริโภค งานนี้จึงออกแนว ก่อนจะเน่าเราขอเอามาปา แล้วยังช่วยประหยัดงบประมาณของเมือง ช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศได้ขายผลผลิตของตัวเอง ไม่ได้เป็นการสิ้นเปลืองทางอาหารแต่อย่างใด


Photo source from theguardian.com

Photo source from theguardian.com

กว่า 70 ปี ที่ La Tomatina ยังคงจัดต่อเนื่องและได้รับความนิยมกันมาทุก ๆ ปี แม้จะติดปัญหาโควิดระบาดจนต้องหยุดไปชั่วคราว แต่ภาพจำของความเป็น “World Biggest Food Fight” ของเทศกาลนี้ยังคงขลัง และมีพลังอยู่เสมอ...

8 views0 comments